Przebieg medytacji


„Mistrzowie medytacji z reguły nie bardzo chcą mówić o tym, czym jest medytacja i co chce ona osiągnąć, wskazują raczej na konieczność jej uprawiania. Pouczają, że samomówienie o doświadczeniu nie jest równoznaczne z byciem człowiekiemdoświadczonym”(9).

 

Nasze mówienie o metodzie medytacji nie wprowadza rekolektanta w jej doświadczenie, ale jest jedynie opisem zewnętrznym tego, co może dopiero stać się udziałem człowieka medytującego, jeżeli rozbudzając w sobie duchowe pragnienia dostosuje się wiernie do wskazówek przekazanej mu metody.

 

Klasyczne podręczniki ascetyczne mówiące o ignacjańskiej metodzie medytacji wyróżniają kolejne działanie trzech władz człowieka: pamięci, rozumu i woli. „Przypomnieć sobie pierwszy grzech - pisze św. Ignacy w pierwszej wzorcowej medytacji -a potem rozumem go rozważyć, a wreszcie zastosować doń wolę, chcąc pamiętać i to wszystko rozumieć” (CD 50). Także we wszystkich dalszych medytacjach Autor Ćwiczeń używa wyrażeń odnoszących się do pracy pamięci, rozumu i woli: „przywieść sobie na pamięć” (CD 56), „rozważyć kim jestem(...), rozważyć kim jest Bóg” (CD 58, 59),„szczegółowo rozważyć to rozumem posługując się też wolą” (CD 51).

 

Teoretyczne rozumienie i praktyczne zastosowanie pojęć: „praca pamięci, rozumu i woli” może nastręczać wiele trudności dla współczesnego człowieka nieprzywykłego do posługiwania się językiem teoretycznym stąd też w nowszych opracowaniach ignacjańskiej metody medytacji proponuje się używanie innych terminów dla przybliżenia istoty medytacji.

 

Na przykład Jean - Claude Dhotel S.I. mówiąc o nowym odkryciu metody „trzech władz”, stwierdza, iż dzisiaj rzadko używa się określenia: „ćwiczenie pamięci, rozumu i woli”, ale raczej używa się pojęć: „słuchanie-patrzenie”, „osądzanie”, „działanie”, cojednak sprowadza się do tego samego(10).

 

Modne i często używane określenie „rewizja życia” jest także inną nazwą metody, którą św. Ignacy proponuje w „Ćwiczeniach Duchownych”. W samej prezentacji metody, jak i we wdrażaniu jej w praktykę, ważną jest rzeczą zachowanie słusznej - dostosowanej do egzystencjalnej sytuacji danego człowieka - harmonii w pracy poszczególnych władz.„Żeby rozmyślanie było modlitwą, a nie tylko filozofowaniem na pobożne tematy, to winno być, zharmonizowaną pracą wszystkich trzech władz”(11).

 

 

Słuchanie słowa Bożego - praca pamięci

 

Jedną z pierwszych rzeczy, na którą winniśmy zwrócić uwagę w medytacji, jest potrzeba autentycznego słuchania Słowa Bożego - obiektywnego „patrzenia” na medytowaną „historię” (por. CD 2). Rekolektant winien uświadomić sobie niebezpieczeństwo odczytywania Słowa Bożego poprzez własne oczekiwania, obawy, lęki i potrzeby (najczęściej nieuświadomione).



--------------------------------

 

9 H. Waldenfels, dz. cyt., 8.
10 Por. Jean - Claude Dhotel S.I., Apprendre a prier, w: „Catechese”, 32/1968, s. 284 - 294.
11 Piotr Turbak S.I., Pójdź za Mną, Kraków 1957, 734.