Józef Augustyn S.I.,

 

 

Przygotowanie do medytacji, medytacja, refleksja

 

 

Wprowadzenie

„Medytacja jest magicznym słowem naszych dni, magicznym, ponieważ człowiek rozgląda się za uzdrawiającymi mocami, które uwolniłyby od zagrożenia jego ludzką egzystencję i świat, do którego należy”(1).

 

Potrzeba medytacji (rozumianej w sensie szerokim) jest niejako wpisana w strukturę człowieka, jednak dzisiejszemu człowiekowi, wciągniętemu w ludzką zmienność i z tego powodu żyjącemu jakby poza sobą(2), medytacja nie przychodzi spontanicznie. Potrzebuje on „bardziej niż dawniejsze pokolenia metodycznych wskazówek i dochodzi do medytacji niemal tylko drogą wyraźnie zamierzoną”(3).

 

Sama jednak refleksja, nawet bardzo wnikliwa, nad wskazówkami metodycznymi odnoszącymi się do medytacji nie przyniosłaby pożądanego owocu, gdyby zabrakło trudu ćwiczenia się w niej. Wskazówki metodyczne dla osoby nie zaprawionej w medytacji są wszelako bardzo cenną, by nie powiedzieć konieczną pomocą. Przekazują one bowiem wielowiekowe doświadczenie wielu mistyków i mistrzów modlitwy(4).

 

Rady i wskazówki mistrza modlitwy będą tym skuteczniejsze, im bardziej będą wypływać z osobistego doświadczenia. Przekazywanie i nauczanie metody medytacji jest bowiem nie tylko wprowadzeniem w pewne techniki, lecz także dzieleniem się osobistym doświadczeniem modlitwy. Celem przekazywanych przez mistrza uwag jest z jednej strony rozjaśnienie, pogłębienie i potwierdzenie intuicyjnych przeczuć człowieka wchodzącego w medytację, z drugiej zaś strony obrona przed iluzjami, które grożą mu ze


względu na brak doświadczenia w modlitwie i w ogóle w życiu wewnętrznym. Rady i wskazówki dotyczące modlitwy winny być zawsze dostosowane do konkretnej osoby uczącej się medytacji: do jej doświadczeń duchowych, do jej skłonności psychicznych i,ogólnie mówiąc, do tego wszystkiego, co może wpływać na jakość modlitwy.



Przygotowanie do medytacji

W „Ćwiczeniach Duchownych” św. Ignacego przygotowanie do medytacji odgrywa
zasadniczą rolę. Wiele uwag formalnych w książeczce „Ćwiczeń” dotyczy przygotowania
rekolektanta do modlitwy osobistej.


Przygotowanie dalsze do medytacji

Przed wejściem w medytację św. Ignacy zachęca najpierw do wyciszenia wewnętrznego, bez którego dobre odprawienie medytacji byłoby niemożliwe. Rekolektant postąpi w „Ćwiczeniach” „tym więcej, im bardziej odłączy się od wszelkich przyjaciół i znajomych i od wszelkiej troski doczesnej”(5). „(...)Zanim wejdę w modlitwę -


--------------------------------

1 Hans Waldenfels S.I., Medytacja na Wschodzie i Zachodzie, Warszawa 1984, 7.
2 Por. Anioł Pański z Papieżem Janem Pawlem II, Kraków 1983, 173.
3 Johannes B. Lotz S.I., Wprowadzenie do medytacji, Kraków 1983, 13.
4 Tamże, 13.
5 Św. Ignacy Loyola, Ćwiczenia Duchowne, nr 20, w: Św. Ignacy Loyola. Pisma Wybrane, Kraków
1969, t. II, 99-211.