Symboliczny grób śp. o. Adama Starka SJ i sióstr Niepokalanego Poczęcia w Słonimiu zamordowanych przez Niemców. Ojciec Adam SZTARK SJ (1907-1942), polski jezuita z Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej Towarzystwa Jezusowego, otrzymał medal i tytuł „Sprawiedliwy Wśród Narodów” za ratowanie żydów w czasie II wojny światowej.

 

JEZUICI RATUJĄCY ŻYDÓW PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ

Jezuici polscy, mimo iż podczas wojny sami byli prześladowani (w czasie wojny zamordowano 84 jezuitów polskich), to nieśli pomoc skazanym na zagładę Żydom. O tym w swoim wystąpieniu na konferencji: „Kościół, Żydzi, Jezuici” (Kraków 28.02.2018) mówił o. Stanisław Cieślak SJ. Najbardziej znane nazwiska to: o. Marian Morawski SJ, o. Czesław Fabisiak SJ, o. Adam Sztark, o. Antoni Grzybowski SJ, o. Stanisław Skudrzyk SJ, br. Bernard Mrozek SJ, o. Stanisław Mirek SJ.

W akcję pomocy zaangażowali się jezuici z prawie wszystkich placówek. Szczególnie aktywni byli w Wilnie, Nowym Sączu, Starej Wsi k. Brzozowa, Otwocku i Warszawie. Są też świadectwa o ratowaniu przez nich Żydów w Oświęcimiu i Dachau.

Z jezuitami był związany słynny kurier - Jan Karski (Jan Romuald Kozielewski 1914-2000), który jako emisariusz władz Państwa Podziemnego poinformował osobiście prezydenta USA Roosevelta o rozmiarze prześladowań Żydów przez okupantów niemieckich w Polsce i Europie.

Karski należał do Sodalicji Mariańskich prowadzonych przez jezuitów przy parafii w Bałutach. Chlubił się tym do końca swego życia. Gdy osiadł w USA, dzięki wsparciu ojców jezuitów, ukończył studia na ich uczelni Georgetown University, a potem został tam zatrudniony  jako wykładowca.

.

opr. Leonardo

Białystok, 01.10.2018 r.

Opracowano na podstawie artykułu o. Stanisława Cieślaka SJ, „Jezuici ratujący Żydów podczas hitlerowskiej okupacji”, Życie Konsekrowane, 3-4 (131-132) 2018, s. 140-155.